Translate

गुरुवार, 27 दिसंबर 2012

दोस्ती


जुज तेरे कोई भी दिन रात ना जाने मेरे ,
तू कहाँ है मगर ऐ दोस्त पुराने मेरे..!!!
मायूस हो गया हूँ मै जिंदगी के इस सफर से ,
मकसद की मोहब्बत और मतलब की दोस्ती ,,!!

                        >>>>
भूलकर भी हमसे हमसे कोई भूल हो जाये
त उसे भूल समझकर भुला देना ,
लेकिन भुलाना सिर्फ भूल को
कभी हमे न भुला देना...... 
          >>>>
शमा जिस आग में जलती है नुमाईश के लिए,
हम इसी आग में गुमनाम से जल जाते हैं,
जब आता है मेरा नाम तेरे नाम के साथ,
जाने क्यूँ लोग मेरे नाम से जल जाते हैं ?


मंगलवार, 25 दिसंबर 2012

સપનાંની દુકાન


લઈ લો બે ચાર, ખોલીને બેઠો છું હું સપનાંની દુકાન;
ગમ હો કે ખુશી, મારે હર ચહેરા પર જોવી છે મુસ્કાન.

સપ્તરંગી સપનાંની આપ લે કરતો રહું હું સાવ સહજ;
સોદો કરું એવો હું જેમાં ન કોઈ નફો ન કોઈ નુકશાન.

સજાવો તૂટેલ દિલને, સજાવો સુના સુના મનને, ઘરને;
સપનાંના સરનામાં વિનાનું ઘર બની જાય છે મકાન.

ક્યારેક ખુલી આંખે જોઓ તો કદી જુઓ બંધ આંખોએ;
જોતા જો શીખો સપનાંઓ, દૂર થઈ જશે બધી થકાન.

સુહાના સપનાંને સથવારે હંકારે નટવર રથ જિંદગીનો;
બનાવી સપનાંને સારથિ સોંપી દો તમે જિંદગીનું સુકાન.

જિંદગી હિસાબ માંગે છે... નટવર મહેતા


આ જિંદગી જાલિમ છે, હર પળનો એ હિસાબ માંગે છે;
જુવાની છે, ખુલ્લી આંખોમાં એક હસીન ખ્વાબ માંગે છે.

સાવ ખોટી રકમ માંડીને બેઠો હતો હું પ્રેમની પાટી પર;
ભણીગણીને થાક્યો ને સનમ હવે સાચો જવાબ માંગે છે.

લૅપટોપ,આઈ પેડ,આઈ પૉડ ને ઇન્ટરનેટના કળિયુગમાં;
આજે ક્યાં કોઈ પેલી ભૂલી વીસરાયેલ કિતાબ માંગે છે?

નથી પુરી થવાની ઘનઘોર આકાશની એક અધૂરી ઇચ્છા;
અમાવાસ્યાની રાતે એ એક ઝળહળતો માહતાબ માંગે છે.

આશિકી અંગૂરની બેટી ય કેવા કેવા ખેલ ખેલાવે છે યાર!
આશિક એનો સવાર સાંજ નિશ દિન બસ શરાબ માંગે છે.

મારા ઘરનો આયનો મને ઓળખવાની ના પાડે છે હવે;
ઓળખવા પહેલાં એ મારા ચહેરા પરનો નકાબ માંગે છે.

મારો જિગરી કેટલો ભોળો છે શું કહું હું મિત્ર, એના વિશે?
મારી કતલ કરવા એ મારી પાસે જ અસબાબ માંગે છે.

નટવર તું કેવો છે? સમજાતી નથી કોઈને તારી મનીષા;
હર હાથિયા થોર પાસે તું કેમ મઘમઘતું ગુલાબ માંગે છે?

દિલમાં ચણી દીધો....નટવર મહેતા


ન જાણે કઈ વાતનો બદલો એમણે ગણી ગણી લીધો;
જીવતોને જીવતો એમણે એમના દિલમાં ચણી દીધો.

હજુ ય મારા પ્રેમની થોડી આડ અસર છે એમના પર;
વીસરાયેલ ગીતની માફક તન્હાઈમાં ગણગણી લીધો.

આસપાસ ઊડતો રહેતો હતો હું ય વહેતો વાયરો બની;
એમના ઉષ્માભર્યા શ્વાસોશ્વાસમાં એમણે મને વણી લીધો.

નજર મેળવી એક અદાથી ઝુકાવી નજર એમણે એવી;
ઇતિહાસ આખેઆખો પ્રેમનો એ પળમાં મેં ભણી લીધો.

રાતભર વાવ્યા રાખ્યા સપના સુહાના મેં સહવાસના;
સવારે સવારે કંકુવર્ણો ઉજાગરો આંખોમાં લણી લીધો.

ખુશ ન થા નટવર, તું એમના એ મોઘમ ઇશારા પર;
જતા જતા આખરી વેળાએ જે એમણે તારા ભણી કીધો.

હું તને જવા દઈશ; નટવર મહેતા


તારે જવું જ હોય તો સનમ, હું તને જવા દઈશ;
પછી મારી જે દુર્દશા થવાની હોય એ થવા દઈશ.

લગાવી છે તેં જે પ્રેમ અગન મારા તન બદનમાં;
તારી ગેરહાજરીમાં હું ય એને વધારે હવા દઈશ.

બેશક તેં જ મનગમતાં દૂઝતા જખમો આપ્યા છે;
કહે સનમ,ક્યારે તું મને એની અકસીર દવા દઈશ.

ન પૂછ સનમ, શું કરીશ હું તારા વિના જિંદગીભર;
યાદમાં તારી ખુદને આંસુની નદીમાં તરવા દઈશ.

એમ કંઈ સાવ સરળતાથી હારે એવો નથી નટવર;
હું ય જોઉં છું જિંદગી તું કેટલા દુઃખ અવનવા દઈશ?

ચૂપકે ચૂપકે...નટવર મહેતા


કરે છે એ તો બધું કામ ચૂપકે ચૂપકે;
લઈ રહી છે મારું નામ ચૂપકે ચૂપકે.

નજરોથી ભરે,ક્યારેક સુકા અધરોથી;
કરું છું હું ખાલી એ જામ ચૂપકે ચૂપકે.

જોતો હતો રાહ એના એક ઇશારાની;
મોકલાવ્યો એણે પેગામ ચૂપકે ચૂપકે.

નીકળે રૂમઝૂમતી મતવાલી ચાલે એ;
જુએ આખે આખું ગામ ચૂપકે ચૂપકે.

તીર નજરના ચલાવે તીરછા તીરછા;
કર્યું છે કામ મારું તમામ ચૂપકે ચૂપકે.

દિવસ ગુજરી જાય છે એની યાદમાં;
વીતે હર બોઝિલ શામ ચૂપકે ચૂપકે.

કહે રાધા, ચેન મારું ચોરે છે એ તો;
ન વગાડ બંસરી શામ,ચૂપકે ચૂપકે.

આ મરજ ઇશ્કનો છે એવો ઓ દોસ્તો;
કરી દે જીવવાનું હરામ ચૂપકે ચૂપકે.

હતો ત્યારે હતો મશહૂર નટવર બહુ;
થયો બદનામ સરેઆમ ચૂપકે ચૂપકે.

હારવું પડે છે અહીં...= નટવર મહેતા



કદી કંઈક જીતવા કંઈક હારવું પડે છે અહીં;
કોણ વીસરી ગયું છે? સંભારવું પડે છે અહીં.

લખતા લખતા નથી લખાતું યાર એમ કંઈ;
શું લખવું ન લખવું એ વિચારવું પડે છે અહીં.

એક વાર લખી વારંવાર ભૂસ્યું છે દોસ્ત અમે;
વિધિના લેખને દોસ્ત, મઠારવું પડે છે અહીં. 

અગન દિલમાં લગાવીને ચાલી ગયા છે કોઈ;
આંસુઓ સિંચી એ આગને ઠારવું પડે છે અહીં.

ધારણાઓ બધી સાચી નથી હોતી તો શું થયું?
એક તો પડશે સાચી એમ ધારવું પડે છે અહીં.

શ્વાસ લેવાને છોડવાથી જિવાતું નથી નટવર;
જીવવા કાજ ક્યારેક ખુદને મારવું પડે છે અહીં.

કેવી રીતે બદલું? = નટવર મહેતા



કેવી રીતે બદલું? આઈનો કહે ચહેરો બદલ;
શબ્દો ખોવાયા ક્યાંક, કઈ રીતે લખું ગઝલ?

તુ મને ચાહે ન ચાહે તારી મરજી મારી સનમ;
હું તો તને હરદમ ચાહીશ,મારો ઇરાદો અટલ. 

તને ભલે એમ લાગે છે કે હું કદી રડતો નથી;
છુપાવું હસીને રુદન,આંખોમાં જરૂરી નથી જલ. 

એક પછી એક ચોકઠાં ય ગોઠવાતા નથી હવે;
ક્યાંક કંઈક ખૂટે છે, છે જિંદગી જિગ્સૉ પઝલ. 

દુનિયા તો દુનિયા છે,આ દુનિયાને શું કહેવું?
છે આદત દુનિયાની એ કરશે દિલોમાં દખલ. 

ઘાયલની તો ઘાયલ જાને  બીજા ન જાને કોઈ રે!
સપના વાવી ઉછેરવાની છે ખયાલોની ફસલ.

લખી લખીને શું લખવું નટવર સાવ અમસ્તું?
સમજનારા સમજી જાય છે સાનમાં દરઅસલ.

સ્વપ્નનાં નગરમાં..=નટવર મહેતા


.
એક વાર તું મળી જાય સ્વપ્નનાં નગરમાં હરતા ફરતા;
તારી સાથે રાસ રમવા હું રાતોની રાતો જિંદગીભર જાગું.

એકવાર તું જો ધારે તો બધું જ તું મને આપી શકે સનમ;
નથી જોઈતું મને કંઈ હું તો ભિક્ષામાં બસ તારું દિલ માગું.

તારાથી વિખૂટાં પડ્યા પછી હું ય બદલાય ગયો છું એવો;
નથી ઓળખતો મને આયનો એ ય કરવા લાગ્યો છે ત્રાગું.

કહેવાય છે આ ઇશ્ક તો છે આગનો દરિયો, બળો કે ડૂબો;
બળીને કે ડૂબીને એક વાર એમાં હું ય એના ઊંડાણ તાગું.

તારા સિવાય કોને જઈને કહે '' બકો '' ઘાયલ દિલની વાત?
જ્યાં જ્યાં ગયો બચારો, મળ્યા એને સૌ અહીં સાવ લેભાગુ.

મૈ લબ્ઝોં સે કુછ ભી ઇઝહાર નહી કરતા,



મૈ લબ્ઝોં સે કુછ ભી ઇઝહાર નહી કરતા,

ઇસકા મતલબ યે નહી કે.. મૈ ઉસસે પ્યાર નહી કરતા..

ચાહતા હું મૈ ઉસે આજ ભી પર..

ઉસકી સોચ મે અપના વક્ત બેકાર નહી કરતા,

તમાસા ના બન જાયે કહી મેરા મોહબ્બત મેં,

ઇસલીયે અપને દર્દ કો અક્સર જાહીર નહી કરતાં..

જો ભી કુછ મીલા હૈ ઉસી મે ખુશ હુ મૈ,

ઉસકે લીયે ભગવાન  સે તકરાર નહી કરતા..

પર.. કુછ તો બાત હૈ ઉસકી ફિતરત મૈં ઝાલીમ,

વરના, ઉસે ચાહને કી ખતા બાર-બાર નહી કરતાં.

. . .

નજરમાં રહે; = નટવર મહેતાનો



ક્યાં દિલમાં રહે સનમ, ક્યાં નજરમાં રહે;
હું ક્યાં કહું છું તું હરદમ મારા ઘરમાં રહે?

ડગલે ડગલે હું પડીશ તો કદાચ તું ય પડે;
ચાલ સનમ, મારી સાથે તું ય સફરમાં રહે.

પીવા દે તારી આંખોથી છલકાતો શરાબ;
ને પછી એની મસ્ત નશીલી અસરમાં રહે.

સુખ દુઃખ હરખ શોક વણાયા છે જિંદગીમાં;
બને તો મારી જિંદગીના હર અવસરમાં રહે.

તને જોયો નથી ઈશ્વર કદી મેં તો ય પૂજ્યો;
બની અખૂટ શ્રદ્ધા ભગવાન પથ્થરમાં રહે.

તને યાદ કરીને લખે તને વીસરવા નટવર;
મારી હર નજમનાં તું એક એક અક્ષરમાં રહે.

હવે આંસુ સારવાનો કોઇ અર્થ નથી..




હવે એમને જોવાનો કોઇ અર્થ નથી..
મને સમજી શકે એવું એમનું દિલ નથી..
એ તરછોડયા કરે અને........
એમને હું મજબુર  કરું એ વાત મને મંજૂર નથી..


આંખો રડી.. .....દિલ રડયું......
હવે આંસુ સારવાનો કોઇ અર્થ નથી..
ભલે હું હાર્યો અને એ જીત્યા..પણ..
મારી હાર જેવો દમ એમની જીત માં નથી..
એમને પામી શકું.. એવી કોઇ રેખા મારા હાથમાં નથી..
પણ નસીબદાર તો એ નથી..
કેમ કે એમના નસીબમાં હું નથી !!

जन-गण-मन ये पूछ रहा है



जन-गण-मन ये पूछ रहा है दिल्ली की दीवारों से
कब तक हम गोली खायें सरकारी पहरेदारों से
सिंहासन खुद ही शामिल है अब तो गुंडागर्दी में
संविधान के हत्यारे हैं अब सरकारी वर्दी में

कोई भी निष्पक्ष नहीं है सब सत्ता के पण्डे हैं
आज पुलिस के हाथों में भी अत्याचारी डंडे हैं
संसद के सीने पर ख़ूनी दाग दिखाई देता है
पूरा भारत जलियांवाला बाग़ दिखाई देता है 

आज का दिन


क्या यकीन किया जा सकता है
कि आज का दिन भी ऐतिहासिक होगा
अगर आज भी किसी डाक्टर ने भ्रूण का लिंग बताने
से इन्कार किया है
अगर आज कहीं नहीं हुई कन्या-भ्रूण-हत्या
तो आज का दिन ऐतिहासिक हो सकता है

आज का दिन इस लिए भी ऐतिहासिक हो सकता है
क्योंकि पूरे दाँत खोलकर हँसती हुई ग्यारह वर्ष 
की लड़की
अकेले साइकिल सीखने निकली है

अनजान शहर में अकेली औरत ने
दफ्तर  जाती किसी अकेली औरत से
ऐसे पुरुष का पता पूछा
जिसे पूछने वाली के सिवा कोई नहीं जानता

सोचने की बात यह है कि आज के दिन
अकेली औरत अगर सुरक्षित है
तो आज के दिन को ऐतिहासिक होने से कोई
रोक ही नहीं सकता

विश्वसनीय सूत्रों से थोड़ी आश्चर्यजनक
ख़बर से भी
मैं आज के दिन को ऐतिहासिक मानता हूँ
कि छ: महीने की जिस बच्ची ने शैया  पर
आधी पल्टी ली थी और चोट खाई थी
आज उसी सात महीने की बच्ची ने
पहली बार पूरी पल्टी ली और चोट नहीं खाई

आज का दिन ऐतिहासिक ही नहीं अद्भुत भी है
पल्टी खाने के बाद सुना कि वह ख़ुद हँस भी दी

आज एक और घटना भी हुई है
जिसका मैं ख़ुद गवाह हूँ

कि साइकिल सीखने वाली ग्यारह वर्ष की
अकेली लड़की
चोट खा कर भी मुस्कुराती हुई लौटी है
अपने को हर जगह से बेफ़िक्र झाड़ती हुई

यक़ीन मानिए
आज का दिन कहीं सचमुच ऐतिहासिक न हो!

टूट सकते हैं मगर हम झुक नहीं सकते




सत्य का संघर्ष सत्ता से
न्याय लड़ता निरंकुशता से
अंधेरे ने दी चुनौती है
किरण अंतिम अस्त होती है

दीप निष्ठा का लिये निष्कंप
वज्र टूटे या उठे भूकंप
यह बराबर का नहीं है युद्ध
हम निहत्थे, शत्रु है सन्नद्ध
हर तरह के शस्त्र से है सज्ज
और पशुबल हो उठा निर्लज्ज

किन्तु फिर भी जूझने का प्रण
अंगद ने बढ़ाया चरण
प्राण-पण से करेंगे प्रतिकार
समर्पण की माँग अस्वीकार

दाँव पर सब कुछ लगा है, रुक नहीं सकते
टूट सकते हैं मगर हम झुक नहीं सकते !!!!!!

शनिवार, 22 दिसंबर 2012

भगवानसे मुलाकात हो गयी ...



बड़ी अजीबसी एक बात कल हो गयी ,
मेरी भगवानसे मुलाकात हो गयी ...
वो खिड़कीमें बैठकर कांच के पार ताक रहे थे ,
ऊपर गगनकी खिड़कीसे झांक रहे थे .....
बहुत तनहा उनको महसूस हो रहा था ,
अधिकारी  उनके  आज गुम  हो गये  थे  .....
भगवान् पर बहुतसे फोन आते है ,
एक नामसे उन्हें कोई नहीं पुकारता  है ...
अब भगवानको भी अपना नाम याद करना पड़ता है ,
बहुत सोच सोच कर हेलो कहना पड़ता है ....
सबको इतना सब कुछ देकर आये है इस दुनियामें ,
पता नहीं ये मानव  क्यों हर रोज नयी मांग पैदा करता है ???
संतुष्टि देना शायद भूल गये थे क्या ???
उन्होंने जांचा अपनी वहिखातेमें .....
मानव  जब बंट रही थी संतुष्टि तब पेड़ काटने गया था !!!!
अपनी कबर खुद ही खोदने गया था ....
भगवानने फोन लाइन के सारे प्लग खुद ही निकाल दिए ....
अब वो खिड़कीमें बैठकर तमाशे देखनेमें मशगुल  हो गए ......
अब तो सिर्फ दिलसे की गयी दुआ ही
उनके हॉट लाइन पर आती है ...
उनकी बिनती जो निस्वार्थ होगी उन्हें ही सुनी जाती है ...!!!!


आपकी तस्वीरे बनकर .....




टूटे हुए थे कागज़ कलम जमीं पर बिखरे हुए ,
लग रहा है कल जोरोंकी आंधी आई थी यहाँ ....
टूटी थी कलम फटे थे कागज़ स्याही भी बिखर गयी थी ,
उनके सफ़रका ये आलम जिससे मैं अनजानी थी ....
खिड़कीका शीशा भी टुटा हुआ था एक पत्थर से ,
पता नहीं चला ये क्या हुआ था क्या माज़रा था ,
कल रात लगता था यहीं पर किसीका दिल टुटा था ,
कल रात लगता था यहीं पर किसीके अरमानका जनाजा उठा था .....
टूटी हुई कलम और फटा हुआ कागज़ उठाया ,
सिर्फ एक नाम लिखा पाया "आंधी" था ,
वही  कोनेकी संदूकमें रख दिए दोनोंको मैंने ,
जहाँ मेरा खजाना छुपा था ,आपकी  तस्वीरें बनकर .....

किस्मत




हाथमे एक कागज़ है ,
दुसरे हाथमे एक कलम है ,
नज़रें दूर कहीं तक रही है ...
और बिना कागज़ की और देखे
कलम एक तस्वीर बना देती है ....
अनदेखा अनजाना  चेहरा
वो तस्वीरसे झांखता हुआ ,
देखकर दिलने कहा
अरे ये तो तुम ही हो ...
तुम्हारी तलाशमें घूम रही है
नज़रें कभी आर कभी पार ...
अनायास कहीं दिखो तो ....
तुम्हे दिलमे कैद कर लूँ !!!!
और किवाड़ पर दस्तक ....
सामने तुम हो !!!!
हाथमे एक टुकड़ा कागज़का है ...
पता पूछ रही हो .....
खुद मेरा पता मुझसे ही !!!!!

येही तो है कहानी !!!!!





कभी कभी शब्द निशब्द होकर घूमते है ,
बस देह के बाहर जैसे आत्मा हो !!!
श्वेत लिबासमें कोई एहसास के रंग न लेकर ,
बस एक ज्योतिकी आभा लिए पलकों पर !!!
न कलम न सफा ,बस आसमान पर बहते हुए ,
हवाओं पर लिखते हुए ,बादलोंके धुंए पर उड़ते हुए !!!!!
उसे महसूस करने की कोशिश ...हाँ कोशिश भर ,
बस एक समाधी लग जाती हो जैसे !!!
क्योंकि उन एहसासोंकी तस्वीर बनती जाती है ,
आँखें पर पलकें सो जाती है और वो तस्वीर नजर आती है !!!!!
इसे क्या कहें ???
क्यों मेरी कलम खामोश थी ???
क्यों मेरा कागज़ कोरा ही रह जाता था ????
क्यों दिल बिना जल भीग भीग जाता था ???
और क्यों इस बारिशमें कोई कोरा ही कोरा रह जाता था ?????
कभी खुदमें द्वंद्व महसूस किया है किसीने ???
कभी कोई खुदसे जीता हो ???
और कोई खुदके आगे ही हार गया हो ???
ना जीत की ख़ुशी न हार का गम !!!!!
बस निशब्द शब्द की येही तो है कहानी  !!!!!

शुक्रवार, 21 दिसंबर 2012

સજા કરે કોઈ – જવાહર બક્ષી




મિત્રો, આજે બક્ષી સાહેબની એક સુંદર ગઝલ. પ્રેમ એક એવો સંબંધ છે જેને કોઈ લેબલની જરૂર નથી પડતી. પ્રેમ એ જ સૌથી મોટું લેબલ છે. લોકો પ્રેમમાં પડેલા વ્યક્તિને પૂછે છે કે એની સાથે તમારો શું સંબંધ છે ? … તો જવાબ શું હોય ? શું ઝાકળને ફુલ સાથે કોઈ સંબંધ છે ? શું મેઘને ધરતી સાથે કોઈ સંબંધ છે ? શું રાધાને કૃષ્ણ સાથે કોઈ સંબંધ હતો ? કવિ પોતાના પ્રિયતમ માટે એવું ઈચ્છે છે કે એને પણ લોક એવું પૂછે … કદાચ એવું પૂછવું એ પ્રેમનો અહેસાસ અને એકરાર કરાવવામાં નિમિત્ત બને.

ફરી ન છૂટવાનું બળ જમા કરે કોઇ
પ્રસંગ, નહિ તો મિલનના જતા કરે કોઇ

મને ઘણાય તમારો સંબંધ પૂછે છે
તમારી પણ કદી એવી દશા કરે કોઇ

તમારી પાસ જવાની નથી થતી ઇચ્છા
મને ફરીથી જવાની મના કરે કોઇ

ભલે અવાજની ક્ષિતીજમાં જઇ ન શકાય
વિચારને તો જતા – આવતા કરે કોઇ

કોઇ નજીક નથી – એ વિષે હું કૈં ન કહું
આ સંકડાશ વિષે સ્પષ્ટતા કરે કોઇ

ગુન્હા કર્યા તો ‘ફના’ મેં ગુન્હા તમારા કર્યા
મને એ માન્ય નથી કે સજા કરે કોઈ.

- જવાહર બક્ષી

હું તને ક્યાંથી મળું ? – જવાહર બક્ષી


તારાપણાના શહેરમાં જો તું મને શોધ્યા કરે તો હું તને કયાંથી મળું ?
આમ આયનાના શહેરમાં જો તું મને શોધ્યા કરે તો હું તને કયાંથી મળું ?

શાશ્વત મિલનથી… તે સનાતન દૂરતાના સંભવોનું આંધળું આકાશ છું
નિશ્ચિતપણાના શહેરમાં જો તું મને શોધ્યા કરે તો હું તને કયાંથી મળું ?

હું તો હવાના ગર્ભમાં લજ્જામણી જેવા સુકોમળ શ્વાસનું હોવાપણું
નખ-ટેરવાંના શહેરમાં જો તું મને શોધ્યા કરે તો હું તને કયાંથી મળું ?

ભાંગ્યો-તૂટ્યો અક્ષર છું, સહુ સંકેતના ચહેરા ઉપર હું ઝીણું ઝીણું ઝળહળું
શબ્દાંધતાના શહેરમાં જો તું મને શોધ્યા કરે તો હું તને કયાંથી મળું ?

જળ છું, બરફ છું, ભેજ છું, ઝાકળ છું,વાદળ છું, સતત મૃગજળ સુધી ભીનો જ છું
તરસ્યા વિનાના શહેરમાં જો તું મને શોધ્યા કરે તો હું તને કયાંથી મળું ?

અસ્તિત્વના ચારે તરફ ધસમસ થતાં આ પૂર વચ્ચે એક અવિચળ સ્તંભ છું.
માટીપગાના શહેરમાં જો તું મને શોધ્યા કરે તો હું તને કયાંથી મળું ?

- જવાહર બક્ષી

ફરીથી એવી બહાર આવે – શયદા




મિત્રો, કોઈના આગમનની પ્રતીક્ષા હોય ત્યારે પગ આપોઆપ ઉંબરા તરફ વળે છે. આવવાનો સમય થાય એટલે આપણે અધીરી આંખે વારેવારે ઘડિયાળ તરફ જોયા કરીએ, બારી બહાર, બારણાં તરફ કે આવવાના માર્ગ તરફ તાકી રહીએ છીએ. એ બેચેની અને બેકરારી મિલનની ઝંખના અહીં રજૂ થઈ છે. પ્રેમીના આંતરજગતનું વર્ણન કરતી શયદાની આ ગઝલ આજે માણીએ.

જનારી રાત્રિ, જતાં કહેજે : સલૂણી એવી સવાર આવે,
કળીકળીમાં સુવાસ મ્હેંકે ફૂલોફૂલોમાં બહાર આવે.

હૃદયમાં એવી રમે છે આશા ફરીથી એવી બહાર આવે,
તમારી આંખે શરાબ છલકે અમારી આંખે ખુમાર આવે.

વ્યથાને શું હું વિદાય આપું ? વિરામના શું કરું વિચારો ?
કરાર એવો કરી ગયા છે, ન મારા દિલને કરાર આવે.

વિચારવાળા વિચાર કરજો, વિચારવાની હું વાત કહું છું,
જીવનમાં એથી વિશેષ શું છે? વિચાર જાયે, વિચાર આવે.

તમારી મહેફિલની એ જ રંગત, તમારી મહેફિલની એ જ હલચલ,
હજાર બેસે, હજાર ઊઠે, હજાર જાયે, હજાર આવે.

હૃદયમાં કોની એ ઝંખના છે, નયન પ્રતીક્ષા કરે છે કોની,
ઊભો છે ‘શયદા’ ઉંબરમાં આવી, ન જાય ઘરમાં, ન બહાર આવે.

- શયદા

ક્યારે આવશો ? – શૂન્ય પાલનપુરી




જ્યારે પ્રિયને મળવા માટે આંખો તરસતી હોય ત્યારે પ્રેમીના દિલના જે હાલ હોય તેને આ ગઝલમાં બખૂબીથી વ્યક્ત કરાયા છે. માણો વિરહની વ્યથાને વ્યક્ત કરતી શૂન્યની સુંદર ગઝલ.

તરસે છે નૈન રાતદિવસ ક્યારે આવશો ?
મૃગજળ ના બની જાય તરસ ક્યારે આવશો ?

એક જ મિલનમાં આવાગમન પૂર્ણ થઈ જશે,
એક જ મિલન કહી દો કે બસ, ક્યારે આવશો ?

જીવી રહ્યો છું એમ દિવસ-રાત યંત્રવત્
જાણે નથી જીવનમહીં કસ, ક્યારે આવશો ?

ગઝલો નીરસ, મદીરા નીરસ, જિંદગી નીરસ,
ઝંખુ છું શુષ્કતાઓમાં રસ, ક્યારે આવશો ?

બંડખોર થઈ ગયો છે સમય, આપના વિના
પ્રત્યેક પળ બની છે વરસ, ક્યારે આવશો ?

એકલતા શૂન્યને ખૂબ સાલે છે આપ વિણ,
કાપે છે રોઈ રોઈ દિવસ, ક્યારે આવશો ?

- શૂન્ય પાલનપૂરી

શું વળે – આર જે. નિમાવત




નિરાશા અને આશા વચ્ચે માણસ ઝોલાં ખાતો રહે છે. જ્યારે મનમાં ઉત્સાહ અને ઉમંગ હોય ત્યારે બધું સારું લાગે છે, મહેનત ફળતી લાગે છે …પણ જ્યારે પ્રયત્નો નિષ્ફળ જાય ત્યારે નિરાશાનો સૂર ઉઠે. નિરાશાના નાજુક સંવેદનને કવિએ અહીં ગૂથી લીધું છે. અંધકારે જીવવું છે આપણે, શ્વાસના દીપક જલાવ્યે શું વળે … નિરાશાની ચરમસીમા વ્યક્ત કરે છે.

શબ્દના દરિયા વહાવ્યે શું વળે ?
અર્થના જંગલ જણાવ્યે શું વળે ?

શક્ય છે પાણીય નીકળે રણમહીં
મહેલ રેતીના ચણાવ્યે શું વળે ?

આયખું ઝાકળ સમું છે જેમનું
એમને સૂરજ બતાવ્યે શું વળે ?

વાંઝણી છે ભાગ્યરેખા આપણી,
કુંડળીઓ જોવરાવ્યે શું વળે ?

અંધકારે જીવવું છે આપણે,
શ્વાસના દીપક જલાવ્યે શું વળે ?

- આર. જે. નિમાવત

મારો અભાવ પણ – કૈલાશ પંડીત




કૈલાસ પંડીતની સુંદર રચના. કહેવાતી ‘હા’ થી નીકળે ‘ના’ નો ભાવમાં માનવ સ્વભાવની વાસ્તવિકતા કેટલી સાહજિકતાથી પ્રકટ થઈ છે. કવિને લાગણીઓથી વળગેલા રહીને ભૂતકાળમાં જીવવું નથી એથી કહે છે કે તારું સ્મરણ અને તેના પરિણામ સ્વરૂપ ઉભરતી વ્યથા એક હદ સુધી સારી છે, પણ મારે કાયમને માટે એ યાદોમાં અટકી નથી જવું, એ યાદ કરી કરીને આંસુ સારવા નથી. સાચું જ છે કે કોઈના વગર જિંદગી અટકતી નથી. વાસ્તવિકતાની ધરતી પર માણસે વહેલામોડાં પછડાવું જ પડે છે.

ભૂલી જવાના જેવો હશે એ બનાવ પણ,
ક્યારેક તમને સાલશે મારો અભાવ પણ.

કહેવાતી ‘હા’ થી નીકળે ‘ના’ નો યે ભાવ પણ,
માણસની સાથે હોય છે, એનો સ્વભાવ પણ.

કેડી હતી ત્યાં ઘાસ ને ઉગ્યાં છે ઝાંખરા,
પુરાઈ ગઈ છે ગામના પાદરની વાવ પણ.

ભીનાશ કોરી ખૂંપશે પાનીમાં કો’ક દિ
ક્યારેક યાદ આવશે તમને તળાવ પણ.

તારી વ્યથા કબૂલ મને એક હદ સુધી,
આંસુ બનીને આંખમાં કાયમ ન આવ પણ.

- કૈલાસ પંડીત

ક્યાંથી ગમે ? – ચીનુ મોદી ‘ઈર્શાદ’




સાવ ખાલીખમ સમયનો સામનો કયાંથી ગમે ?
દર વખત સામે મુકાતો આયનો ક્યાંથી ગમે ?

હાથમાં આપી દીધો એકાંતનો સિક્કો મને
બેય બાજુ એકસરખી છાપનો ક્યાંથી ગમે ?

એ ખરું કે જીરવી શકતો નથી ઉકળાટ પણ
એક છાંટો પાછલા વરસાદનો ક્યાંથી ગમે ?

પાંદડાં ઝાકળ વિખેળે ડાળ પણ નિર્મમ થતી,
કોઇને પણ આ તકાદો કાળનો, ક્યાંથી ગમે ?

મૌનનાં ઊંચા શિખર આંબ્યા પછી ‘ઈર્શાદ’‘ને
શેષ વધતો ટૂકડો આકાશનો ક્યાંથી ગમે ?

- ચિનુ મોદી ’ઈર્શાદ’

ત્યાં જ ઊભો છું – શોભિત દેસાઈ




મને ખુદને જ મળતો હું હજી પણ ત્યાં જ ઉભો છું
ને વરસાદે પલળતો હું હજી પણ ત્યાં જ ઉભો છું

હતો જે આપણો સબંધ એના ભગ્ન અવશેષો
શિશુ માફક ચગળતો હું હજી પણ ત્યાં જ ઉભો છું

તને આગળ ને આગળ હું સતત જોયા કરું અથવા
પ્રયાસોમાં કથળતો હું હજી પણ ત્યાં જ ઉભો છું

ચણાયા કાકલૂદી પર થરકતી જ્યોતના કિસ્સા
દીવાને જેમ બળતો હું હજી પણ ત્યાં જ ઉભો છું

નગરનાં માણસો જે એ બધાં છે મીણના પૂતળાં
અને એમાં પીગળતો હું હજી પણ ત્યાં જ ઉભો છું

દિલની જબાનમાં – મરીઝ




સુંદર જીવનની યોજના આવી છે ધ્યાનમાં,
આવી જજો ન આપ ફરી દરમિયાનમાં.

એને જીવન-સમજ ન બુઢાપામાં દે ખુદા !
જેણે વિતાવી હોય જવાની ગુમાનમાં.

કોઈ સહાય દેશે એ શ્રદ્ધા નથી મને,
શંકાનું હો ભલું કે રહું છું સ્વમાનમાં.

એમાંથી જો ઉખડે આભાર ઓ હરીફ,
સંતોષ ખુદ મનેય નથી મારા સ્થાનમાં.

એનો હિસાબ થાશે કયામતના દિવસે,
ચાલે છે એવું ખાતું સુરાની દુકાનમાં.

હો ગુર્જરીની ઓથ કે ઉર્દુની ઓ મરીઝ,
ગઝલો ફક્ત લખાય છે દિલની જબાનમાં.

- મરીઝ

માદરે વતન – ડો. જગદીપ નાણાવટી





[ પરિવર્તનના આ યુગમાં જન્મસ્થાનમાં જ આખી જિંદગી વીતાવવાનું સદભાગ્ય ભાગ્યે જ કોઈકને મળે છે. જ્યારે પોતાના માદરે વતનને છોડીને બીજે જવાનું થાય છે ત્યારે આંખો ભીંજાય એ સ્વાભાવિક છે, પરંતુ વરસો પછી જ્યારે વતન પાછા ફરવાનું થાય ત્યારે દૃશ્યપટ આગળ અનેકવિધ સ્મૃતિઓ સળવળી ઉઠે. એ સમયના ભાવજગતનું સુંદર ચિત્રણ આ કૃતિમાં થયું છે. ]

વર્ષો પછી ઘર ખોલતા લાગ્યું કે હું બેઘર હતો
જે ધુળ ત્યાં જામી હતી, એ લાગણીનો થર હતો

ફફડી ઉડ્યાં કોઈ ખુણે પારેવડાં યાદો તણાં
આખું સદન અજવાસથી શણગારતો અવસર હતો

આંગણ હજી પડઘાય છે લંગોટીયાના સાદથી
જર્જર છતાંયે આજ પણ વડલો ઉભો પગભર હતો

થાપા હતા બે વ્હાલના, ને એકલો બસ ભીંત પર
વલખી રહ્યો પ્રતિબિંબ માટે આયનો નશ્વર હતો

આશિર્વચન માબાપનાં ઘંટારવો કરતાં હતાં
ને ગોખમાં મંદીર તણાં બચપણ સમો ઈશ્વર હતો

- ડૉ. જગદીપ નાણાવટી

રસ્તો કરી જવાના – અમૃત ઘાયલ





જેની ખુમારી વિશે એમની રચનાનો એક એક શેર પોકારતો હોય, એ કવિની વાત શું કરવી ? કાળને પણ જે છાતી ઠોકીને કહી શકે કે તું થાય તે કરી લે એવા અમૃત ઘાયલ સાહેબની એક દમદાર રચના આજે માણીએ.

રસ્તો નહીં જડે તો રસ્તો કરી જવાના,
થોડા અમે મુંઝાઇ મનમાં, મરી જવાના !

કોણે કહ્યું કે ખાલી હાથે મરી જવાના ?
દુનિયાથી દિલના ચારે છેડા ભરી જવાના.

એક આત્મબળ અમારું દુ:ખ માત્રની દવા છે,
હર ઝખ્મને નજરથી ટાંકા ભરી જવાના.

સમજો છો શું અમોને, સ્વયં પ્રકાશ છીએ !
દીપક નથી અમે કે ઠાર્યા ઠરી જવાના.

અય કાળ, કંઇ નથી ભય, તું થાય તે કરી લે
ઇશ્વર સમો ધણી છે, થોડા મરી જવાના ?

- અમૃત ઘાયલ